Bijzondere sterbedekkingen door de maan in 2026
Sta je wel eens buiten op een heldere avond en kijk je omhoog? Dan weet je dat de hemel nooit hetzelfde is. In 2026 staat er een bijzonder programma op de rol, met de Maan als de absolute hoofdrolspeler.
De Maan schuift regelmatig voor prachtige sterren en planeten, een fenomeen dat we occultatie noemen.
Dit is hét jaar om je verrekijker of telescoop eens extra goed te gebruiken. We nemen je mee langs de mooiste hemelse momenten van 2026, speciaal voor wie graag de sterren induikt.
Waarom 2026 een topjaar is voor maanverduisteringen en sterbedekkingen
De Maan is onze trouwe metgezel en elke maand schuift hij wel langs een planeet of ster. Soms is het een heel nauwe ontmoeting, soms verdwijnt het object volledig achter de maansschijf.
Dit heet een occultatie. Het is een prachtig schouwspel om te zien hoe de Maan een heldere ster of planeet ineens aan het zicht onttrekt.
Het bijzondere van 2026 is dat de Maan regelmatig op de juiste plek is om zowel planeten als heldere sterren te verbergen. Bovendien is er een bijna-totale maansverduistering. Dat betekent dat je een deel van de maansverduistering kunt zien, waarbij de Maan een prachtige rode gloed krijgt.
Veel van deze gebeurtenissen zijn regionaal. Je moet dus even checken of ze vanuit jouw locatie zichtbaar zijn.
Gebruik een app als Sky Tonight of een online tool om te zien wat er vanaf jouw plek zichtbaar is. Een lichtpollutiekaart helpt je de donkerste plekken te vinden, wat essentieel is voor het beste zicht op sterren en planeten.
De mooiste maangebeurtenissen van 2026: een overzicht
2026 zit vol met momenten waarop de Maan het podium pakt. Hieronder vind je de belangrijkste data om alvast in je agenda te zetten. Let op: sommige gebeurtenissen zijn alleen in specifieke delen van de wereld te zien, zoals de bedekking van Antares in Australië.
14 januari: Maan verbergt Antares in Australië
De Maan schuift voor de rode superreus Antares. In Australië verdwijnt de ster plotseling achter de maansrand.
18 maart: nauwe ontmoeting van Maan, Mars en Mercurius
Een prachtig gezicht, vooral met een verrekijker. Een drietal aan de hemel!
17 juni: Maan verbergt Venus overdag
De Maan, Mars en Mercurius staan dicht bij elkaar. Een mooie kans om ze alle drie in één blik te vangen. Een zeldzame gebeurtenis overdag.
6–14 september: de Maan bezoekt een week lang de planeten
De Maan schuift voor de heldere planeet Venus. Een leuke uitdaging om dit waar te nemen zonder dat het nacht is.
6 oktober: Maan verbergt Jupiter boven Amerika en Afrika
Een week lang reist de Maan langs verschillende planeten. Elke avond is er wel iets te zien. Houd de hemel in de gaten! Jupiter, de koning van de planeten, verdwijnt achter de Maan.
24 december: de grootste Volle Maan van het jaar
In delen van Amerika en Afrika is dit spektakel te zien. Rond Kerst schijnt de grootste Volle Maan van 2026.
26–28 december: Maan vormt een boog met Jupiter, Regulus en Mars
Een prachtig moment om de maanschijf te bekijken en de kraters en zeeën te ontdekken.
27–28 augustus: bijna totale maansverduistering
Een sierlijke boog aan de hemel. De Maan, Jupiter, de ster Regulus en Mars staan prachtig op een rij. Bereid je alvast voor op de bijzondere planetenparade in 2026; een perfect plaatje voor fotografen.
De Maan loopt door de schaduw van de Aarde. Het is geen totale verduistering, maar wel een prachtige rode gloed over een deel van de maansschijf. Zeker de moeite waard om te zien!
Matige maar interessante meteorenzwermen in 2026
Hoewel 2026 geen topjaar is voor extreem felle meteorenzwermen, zijn er zeker momenten om naar uit te kijken. De beste nachten voor de Perseïden leveren een mooi schouwspel op, vooral als je even de tijd neemt om te kijken.
3 januari: maximum van de Quadrantiden (80 meteoren/uur)
Zorg dat je een donkere plek opzoekt, ver weg van stadslicht. Een van de sterkste zwermen van het jaar.
22 april: maximum van de Lyriden (18 meteoren/uur)
In de nacht van 3 januari kun je tot wel 80 meteoren per uur zien. De radiant staat laag aan de hemel, dus kijk richting het noordoosten. Een betrouwbare zwerm, hoewel de activiteit dit jaar beperkt is.
6 mei: maximum van de Eta Aquariiden (50 meteoren/uur)
Toch leuk om even naar te kijken. Een actieve zwerm, vooral in de vroege ochtenduren. Een mooie kans om nog snel wat meteoren te scoren. Een dubbelmaximum.
31 juli: zuidelijke δ-Aquariids en α-Capricornids op hun maximum (25 en 5 meteoren/uur)
Twee zwermen actief tegelijkertijd. Leuk voor wie van plan is een nachtje door te halen.
17 november: maximum van de Leoniden (15 meteoren/uur)
Een zwerm die bekend staat om zijn uitbarstingen. Dit jaar valt het mee, maar je kunt nog steeds een paar mooie vallende sterren zien.
Planeetverschijnselen in 2026 die de moeite waard zijn
Naast de Maan zijn er nog andere hemellichamen die de moeite waard zijn om te bekijken. Planeetverschijnselen, opposities en conjuncties zorgen voor prachtige plaatjes.
8 maart: heldere Venus dicht bij geringde planeet Saturnus
Zorg dat je weet waar je moet kijken en op welk tijdstip. Venus en Saturnus staan dicht bij elkaar. Een prachtig gezicht, vooral met een telescoop.
25 november: Uranus in oppositie
Saturnus’ ringen zijn zichtbaar. Uranus staat op zijn helderst aan de hemel.
Januari–februari: komeet C/2024 E1 (Wierzchos)
Een telescoop is nodig om de blauwgroene planeet te zien. Een leuke uitdaging voor de geoefende waarneemster. Een komeet die in het vroege voorjaar zichtbaar is. Met een verrekijker of telescoop kun je de staart zien.
Juli–augustus: komeet 10P/Tempel 2
Houd de hemel in de gaten! Een komeet die in de zomermaanden te zien is. Een leuk doel voor wie een telescoop heeft en op zoek is naar iets bijzonders.
Praktische tips voor het waarnemen van sterbedekkingen en maanverduisteringen
Het waarnemen van deze hemelse verschijnselen vereist wat voorbereiding. Hieronder vind je praktische tips om optimaal te genieten van de sterrenhemel in 2026.
- Gebruik de juiste tools: Download een sterrenkunde-app als Sky Tonight of Stellarium. Hiermee kun je precies zien waar en wanneer je moet kijken.
- Zoek een donkere plek: Gebruik een lichtpollutiekaart (bijvoorbeeld lightpollutionmap.info) om de donkerste plekken bij jou in de buurt te vinden.
- Neem de tijd: Sommige gebeurtenissen duren maar kort. Zorg dat je op tijd bent en neem de tijd om te kijken.
- Gebruik een verrekijker of telescoop: Voor sterbedekkingen en planeten is een verrekijker vaak al voldoende. Voor fijnere details, zoals de ringen van Saturnus, is een telescoop nodig.
- Check de weersvoorspelling: Niets is vervelender dan een bewolkte hemel. Check het weer en kies een avond met heldere lucht.
Waar kun je terecht voor hulp en informatie?
Wil je meer weten of samen met anderen kijken? Er zijn verschillende volkssterrenwachten en verenigingen in Vlaanderen die je helpen. Ze organiseren waarneemavonden en hebben vaak telescopen ter beschikking. Tip: De Vlaamse Volkssterrenwachten (zoals Mira in Grimbergen, Beisbroek in Brugge, en Armand Pien in Gent) bieden lokaal toegankelijke waarneemlocaties en info.
De VVS-Hemelkalender 2026 is een praktische bron voor het Nederlandstalige publiek. Je kunt ook terecht bij de Vereniging voor Sterrenkunde (VVS) voor de Hemelkalender 2026.
Hierin vind je alle data en tips voor een geslaagde waarneming. Bekijk onze astrofotografie kalender voor 2026 en je bent helemaal klaar voor een hemels 2026.
Dus pak je verrekijker, zoek een donkere plek en geniet van de prachtige sterrenhemel. De Maan en de planeten wachten op je!