Astrofotografie kalender 2026: Alle hoogtepunten op een rij
Stel je voor: je staat buiten, de koude nachtlucht ruikt fris en boven je ontvouwt zich een spektakel dat je alleen op foto’s dacht te zien. 2026 is zo’n jaar dat je camera en statief bijna vanzelf naar buiten trekken.
Het is geen jaar met één megadramatisch moment, maar een aaneenschakeling van prachtige, perfect te fotograferen gebeurtenissen.
Van rode bloedmaan tot een gedeeltelijke zonsverduistering en van vallende sterren tot een dansende Maan met planeten. In deze kalender pak je je agenda, check je de beste data en weet je precies wat je wanneer kunt vastleggen.
Astronomische kalender met bijzondere hemelverschijnselen 2026
2026 is een feest voor astrofotografen die houden van planning en variatie. Je hoeft dit jaar niet naar een totale eclips te reizen; de mooiste plaatjes schiet je gewoon vanuit je achtertuin of vanaf een donker weiland.
De Sky Tonight-app (of vergelijkbare sterrenkaarten) is je beste vriend om objecten snel te spotten en de timing te finetunen.
Zet de data alvast in je agenda, controleer de maanstand en kies locaties met weinig lichtvervuiling. Een simpele spiegelreflex of systeemcamera met een groothoeklens (bijvoorbeeld een 14-24mm) en een stevig statief (zoals een Manfrotto 055) zijn al genoeg voor de meeste scenes. In januari en februari is er bovendien kans op komeet C/2024 E1 (Wierzchos).
Kometen zijn onvoorspelbaar, maar als ze helder genoeg zijn, geven ze je een prachtig, bewegend doel op de nachtelijke hemel. In juli en augustus kun je komeet 10P/Tempel 2 proberen te vangen – een leuk uitdaging voor wie van fotograferen op langere sluitertijden houdt. Combineer deze met de heldere planeten en je hebt een vol schema.
Bijzondere maangebeurtenissen 2026
De Maan is je natuurlijke gids en je meest flexibele onderwerp. In februari 2026 gebeurt er van alles: op 1 februari is er een Volle Maan om 22:09 UT, op 9 februari het Laatste Kwartier (12:43 UT), op 17 februari Nieuwe Maan (12:01 UT) en op 24 februari het Eerste Kwartier (12:27 UT).
Op 1 februari gaat de zon om 08:18 uur onder en kun je de Volle Maan al zien opkomen rond 17:34 uur (lokale tijd). Perfect voor Maanlandschappen en combinaties met bomen of gebouwen. Daarnaast zijn er speciale ontmoetingen.
Op 14 januari verbergt de Maan Antares in Australië – een leuke occultatie voor wie daar woont of reist.
Op 18 maart vormen Maan, Mars en Mercurius een nauwe driehoek; een prachtig tafereel voor widefield-fotografie. Op 17 juni verbergt de Maan Venus overdag – een zeldzame en uitdagende opname. Van 6 tot 14 september bezoekt de Maan een week lang de planeten; elke avond een nieuwe compositie. Op 6 oktober verbergt de Maan Jupiter boven Amerika en Afrika.
En op 24 december staat de grootste Volle Maan van het jaar op het programma – de kerstmaan, groot en laag aan de hemel, perfect voor sfeerfoto’s. Tussen 26 en 28 december vormt de Maan een boog met Jupiter, Regulus en Mars: een drieluik dat je in één opname kunt vangen.
Gedeeltelijke eclips in 2026 die toch de moeite waard is
Een totale zonsverduistering zit er voor Nederland in 2026 niet in, maar een gedeeltelijke eclips des te meer. Op 12 augustus 2026 is er een totale zonsverduistering die loopt over de Noordpool, Groenland, IJsland en Spanje.
In Nederland zie je een gedeeltelijke eclips: de Maan schuift voor de Zon, een hapje uit de zonneschijf.
Je kunt dit prachtig fotograferen met een zonnefilter op je lens (gebruik altijd een goedgekeurde zonnefilter, zoals van AstroZon of Thousand Oaks). Een telelens (200-400mm) geeft meer detail, maar een groothoek kan ook mooi zijn om de omgeving mee te nemen. Zorg dat je weet hoe laat de eclips begint en eindigt in jouw regio; de Sky Tonight-app helpt hierbij.
Op 28 augustus 2026 is er een totale maansverduistering, een bloedmaan. In Nederland is dit een spektakel dat je met het blote oog kunt zien, en met een telelens van 200-300mm leg je de verkleuring prachtig vast. De maansverduistering is makkelijker te fotograferen dan een zonsverduistering: je hebt geen zonnefilter nodig en de Maan is helder genoeg voor sluitertijden van 1/125s tot 1/250s bij ISO 200-400. Gebruik een statief en een draadontspanner of timer om trillingen te voorkomen.
Matige maar interessante meteorenzwermen in 2026
Meteorenzwermen zijn altijd verrassend: de aantallen zijn een schatting, en de werkelijkheid hangt af van donkere hemel, bewolking en een beetje geluk. Toch biedt 2026 een reeks mooie momenten voor meteorenfotografie. De Quadrantiden op 3 januari geven een piek van ongeveer 80 meteoren per uur.
De Lyriden op 22 april schieten met ongeveer 18 per uur. De Eta Aquariiden op 6 mei zitten rond de 50 per uur.
Op 31 juli zijn er de zuidelijke δ-Aquariids (25/uur) en α-Capricornids (5/uur). Mis ook niet de beste nachten voor de Perseïden meteorenzwerm 2026. Tot slot de Leoniden op 17 november met zo’n 15 per uur.
Voor meteorenfotografie werkt een groothoeklens (14-24mm) het best. Zet je camera op een statief, stel handmatig scherp op oneindig (gebruik Live View en een heldere ster), en kies een sluitertijd van 15-30 seconden bij ISO 1600-3200. Richt op een donker stuk hemel, verminder lichtvervuiling en neem de tijd: meteoren zijn onvoorspelbaar, dus plan een sessie van minimaal een uur. Soms helpt het om meerdere opnames te maken en later te stacken, maar vaak vang je de mooiste flitsen in één enkele opname.
Planeetverschijnselen in 2026 die de moeite waard zijn
Naast de Maan en meteoren zijn er dit jaar een aantal planeetmomenten die je fotografisch kunt benutten. Uranus staat op 25 november in oppositie: dan is de planeet het helderst en het langst zichtbaar.
Een telescoop met 8-10 inch opening (zoals een Celestron NexStar 8SE) en een camera met een telelens (300-500mm) geven je een scherp beeld.
14 januari: Maan verbergt Antares in Australië
Zet de camera op een stabiel statief, gebruik een afstandsbediening en kies een sluitertijd die past bij de schaal van de opname. Hieronder vind je een reeks specifieke ontmoetingen die leuk zijn om te fotograferen. Elk van deze gebeurtenissen is relatief eenvoudig te plannen en geeft een mooi compositie.
18 maart: nauwe ontmoeting van Maan, Mars en Mercurius
Een occultatie: de Maan schuift over de rode ster Antares heen. Voor Australische waarnemers een prachtig moment; voor de rest van de wereld is het een mooie gelegenheid om de Maan en een heldere ster te combineren. Gebruik een telelens (minimaal 200mm) en een statief. Let op dat je de juiste tijd berekent met een app; de occultatie duurt slechts enkele minuten.
17 juni: Maan verbergt Venus overdag
Een compacte driehoek aan de avondhemel. Dit is een ideaal widefield-moment: een groothoeklens (24-35mm) en een statief.
6–14 september: de Maan bezoekt een week lang de planeten
Zet de camera op handmatige stand, sluitertijd 5-10 seconden, ISO 800-1600. De Maan geeft licht, dus je hoeft niet extreem lang te belichten.
6 oktober: Maan verbergt Jupiter boven Amerika en Afrika
Zoek een plek met een helder zicht op de westelijke horizon. Een zeldzame overdag-occultatie. Venus is fel en de Maan is dichtbij de zon; wees voorzichtig en gebruik nooit een telescoop zonder correcte zonnefilter.
24 december: de grootste Volle Maan van het jaar
Een telelens (200-400mm) met een zonnefilter geeft de beste resultaten. Controleer de lokale tijd en zorg dat je op tijd staat om de juiste hoek te pakken.
Een reeks avonden waarop de Maan steeds een andere planeet tegenkomt. Dit levert een prachtige serie op. Gebruik een groothoek of een licht telebereik (50-135mm) om de Maan en de planeet in één frame te vangen.
26–28 december: Maan vormt een boog met Jupiter, Regulus en Mars
Een statief is essentieel; een ontspanner helpt om trillingen te voorkomen. Plan elke avond een andere compositie: met bomen, gebouwen of water.
Een occultatie van Jupiter door de Maan. Voor Europa niet zichtbaar, maar een mooi moment om te oefenen met lange sluitertijden en scherpte.
27–28 augustus: bijna totale maansverduistering
Als je in de juiste regio bent, gebruik dan een telelens (200-400mm) en een statief. De Maan is helder, dus een korte sluitertijd (1/125s) volstaat vaak. De kerstmaan staat laag en groot aan de hemel.
Dit is het moment voor sfeerfoto’s met horizonlijnen, kerstverlichting of silhouetten. Een groothoek (14-35mm) werkt goed; een telelens (200mm) geeft meer detail in kraters. Zet je camera op een statief, gebruik een draadontspanner en probeer een belichting die de Maan niet overbelicht. Een prachtig drieluik van objecten.
3 januari: maximum van de Quadrantiden (80 meteoren/uur)
Dit is een ideaal project voor een avondje fotograferen. Gebruik een groothoek (24-35mm) en een statief.
Richt op een donkere hemel en probeer de horizon erbij te betrekken. Een korte sluitertijd (5-10 seconden) bij ISO 800-1600 geeft een heldere opname zonder bewegingsonscherpte.
22 april: maximum van de Lyriden (18 meteoren/uur)
Een opmaat naar de totale zonsverduistering in 2026. De Maan kleurt prachtig rood. Gebruik een telelens (200-300mm) en een statief.
Sluitertijd 1/125s tot 1/250s, ISO 200-400. Een ontspanner of timer voorkomt trillingen.
6 mei: maximum van de Eta Aquariiden (50 meteoren/uur)
Je hoeft niet te scherpstellen op oneindig; de Maan is dichtbij en scherp op oneindig is vaak te ver. Een van de sterkste zwermen van het jaar. Ga naar een donkere plek, richt je camera op het noordoosten en kies een groothoeklens.
Sluitertijd 15-30 seconden, ISO 1600-3200. Wees geduldig: de piek duurt kort, maar je kunt meteoren vangen in de uren eromheen.
31 juli: zuidelijke δ-Aquariids en α-Capricornids op hun maximum (25 en 5 meteoren/uur)
Een matige zwerm, maar leuk voor beginnende fotograferen. Gebruik een groothoek en een statief.
Sluitertijd 15-20 seconden, ISO 1600. Richt op een donker deel van de hemel en vermijd maanlicht. Een sterke zwerm, vooral ’s nachts en in de vroege ochtend.
17 november: maximum van de Leoniden (15 meteoren/uur)
Kies een groothoeklens en een statief. Sluitertijd 15-30 seconden, ISO 1600-3200. Let op bewolking en dauw; de lente kan vochtig zijn. Een dubbele zwerm, leuk voor wie van avondsessies houdt.
Gebruik een groothoek en een statief. Sluitertijd 15-20 seconden, ISO 1600.
De α-Capricornids zijn zwakker, maar geven af en toe een heldere flits. Een klassieker.
De Leoniden staan bekend om heldere flitsen. Gebruik een groothoeklens, een statief en een sluitertijd van 15-20 seconden bij ISO 1600. Richt op het noordoosten en wees geduldig; soms zitten er lange sporen tussen.
- Gebruik de Sky Tonight-app om objecten te lokaliseren en tijden te checken.
- Controleer de maanstand: bij meteorenzwermen wil je een donkere hemel, bij Maan-fotografie kun je juist gebruikmaken van het maanlicht.
- Zoek donkere locaties: natuurgebieden buiten de stad, met weinig lichtvervuiling.
- Neem voldoende batterijen en geheugen mee; nachtfotografie verbruikt veel.
- Gebruik een stevig statief en een ontspanner of timer om trillingen te voorkomen.
- Plan meerdere sessies: soms zit het mee, soms zit het tegen. De kunst is om te blijven proberen.
- Let op veiligheid: kleed je warm, neem een EHBO-kit en zorg dat je weet waar je parkeert en loopt.
Om deze kalender optimaal te benutten, zijn hier een paar praktische tips:
Met deze kalender en tips ben je klaar voor een jaar vol prachtige astrofotografie. 2026 is geen jaar van één groot spektakel, maar een jaar van veel kleine, memorabele momenten die je stap voor stap kunt vastleggen. Pak je camera, kies je data en fotografeer de mooiste meteoren. De hemel lacht je toe.